WYCHOWANIE

Ewelina Wrzaszcz - mój dziadek westerplatczyk

      
 
Aleksandra Wrzaszcz
 
            Mój dziadek westerplatczyk – kapral Antoni Wrzaszcz
 
W dniu wybuchu wojny miał 24 lata. Gdy otwiera się furtkę cmentarza parafialnego w Niecieczy, od razu widać jego grób. Żył 81 lat. Zmarł 24 grudnia. Urodził się w Jabłonnie, w rodzinie Grzegorza i Apolonii z Suchożebrskich. Służbę wojskową odbywał w 5. Pułku Piechoty Legionów Józefa Piłsudskiego w Wilnie, w roku 1937 i 1938. Pułk ten wsławił się w udziałem w wojnie 1920 roku (sztandar pułku został odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari).
Na Westerplatte Antoni Wrzaszcz przybył 20 września 1938 roku w stopniu kaprala. Komendantem składnicy był wtedy major Henryk Sucharski, a dowódcą załogi wartowniczej kapitan Franciszek Dąbrowski. Został przydzielony do ochrony wartowni numer jeden (cztery żelbetonowe wartownie zostały wybudowane na Westerplatte w roku 1933 i 1934, dwie pozostałe później), dowodzonej przez plutonowego Piotra Budera.  Był jednym z czterech kaprali (Dróżdż, Trela, Więckowicz). Pozostali to dziewięciu starszych sierżantów (Chrzczanowicz, Ciereszko, Czajko, Czywil, Kucemba, Michałowski, Niekrewicz, Skwira, Stecewicz). Wartownia numer jeden (czterysta ton, siedem metrów na siedem, z przybudówką-aresztem, ze schronem w podziemiu) była punktem kluczowym polskiej obrony, uniemożliwiającym Niemcom przejście od nasady półwyspu i kanału portowego. Dwóch żołnierzy z piętnastoosobowej załogi zginęło: Jan Czywil i Zygmunt Zięba.
Wartownię numer jeden można dziś zwiedzać, nie została zniszczona podczas walk. Rekontrukcja stała się możliwa dzięki funduszom społecznym. Należy pamiętać o tym, że dzisiaj nie znajduje się na swym pierwotnym miejscu; została przesunięta (o 78 metrów) w roku 1967 (przyczyną budowa bazy promowej). W wartowni zorganizowano Izbę Pamięci (1974); dziś pod patronatem Muzeum Historycznego Miasta Gdańska.
Do kwietnia 1945 roku dziadek mój przebywał w Stalagu I A, pracował w gospodarstwach niemieckich. Po powrocie do kraju zastał rozparcelowany majątek rodzinny. Zamieszkał w Batkach, dysponując dziesięcioma hektarami ziemi. Żoną jego została Krystyna Stelęgowska.
W roku 1990 otrzymał nominację na stopień podporucznika. Odznaczenia Antoniego Wrzaszcza: Brązowy Medal Zasłużonych na Polu Chwały (1960), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1974), medal Za Udział w wojnie obronnej 1939 (1982), honorowa odznaka Za zasługi dla Miasta Gdańska (1984), Srebrny Krzyż Orderu Virtuti Militari (1989).

 

Antoni Wrzaszcz
Antoni Wrzaszcz
Tablica w gdańskiej Bazylice Mariackiej
Tablica w gdańskiej Bazylice Mariackiej
BIP RSS
 
CMS Toruń