strona główna

2020-02-01 TEATR WIELKI

 

"AKUSTYKA TEATRU'" - OPERA "CARMEN"

W TEATRZE WIELKIM OPERY I BALETU


 

Romka Carmen jest postacią z noweli Prospera Mérimée. Muzykę opisującą jej los napisał Georges Bizet, co zapoczątkowało niebywały sukces opowieści. Carmen stała się bohaterką dzieł sztuki wysokiej i popkulturowej. Jest uosobieniem wolności, niezależności. Jej rolę odegrała, wyśpiewała Oxana Volkova. Don José to Hdvhannes Ayvazyan. Jednak większe brawa należą się Krzysztofowi Szymańskiemu (toreadorowi Escamillo). Gorące brawa od widowni otrzymała Ewa Tracz (Micaëla). Sceny zbiorowe wykonał Chór Teatr Wielkiego i wspaniały Chór Chłopięcy "Artos". Opera została wyreżyserowana przez Andrzeja Chyrę (wcześniej współpracował z Operą Bałtycką).

Innowacyjny był pomysł zestawienia świata namiętności, miłości, zazdrości, nienawiści ze spojrzeniem dziecka. Akcja opery Chyry rozpoczyna się od sceny obrazującej szczęśliwy dzień malucha biegnącego z niebieskim latawcem. Jego wolność niszczy grupa chłopców. Latawiec jest podarty, nie nadaje się do lotu, a sam chłopiec wyszydzony, odsunięty od grupy. Pozostawiony sam sobie, wyalienowany obserwuje świat dorosłych. Uczy się, że dorośli jemu wyznaczają granice, a sami je z przyjemnością przekraczają (nie oglądając się nawet na to, że ich hipokryzję chłopiec wyraźnie widzi). Nie dziwi więc, gdy później sam staje się narzędziem zła, gdyż nikt nie nauczył go, że moralność jest sztuką określania granic, a nie sztuką ich perwersyjnego omijania. Nawet nie do końca chłopiec zdaje sobie sprawę, że postępuje źle, bo kierujący jego światem dorośli dali mu pełen miszmasz hipokryzji polukrowanej wzniosłymi słowami. Stąd w scenografii, w kostiumach głównych postaci dominują biel i czerń. Oto zasady, dobro i zło, są tylko barwami, a nie symbolami wartości. Są pseudowartościami. Same wartości dowolnie wymieniają się miejscami, czego dorośli uczą chłopca. Hiszpańska czerwień staje się elementem popkulturowym, odzwierciedlającym współczesne upodobanie do podglądania scen brutalnych, do horrorów i thrillerów. Prawdziwa krew na koszuli toreadora nie oznacza śmierci jako zła, lecz śmierć jako masową atrakcję. Chustka przesączona krwią staje się gadżetem wynoszącym posiadacza ponad rówieśników. Tego uczy młodych chłopców dorosły toreador. Gdy Carmen ginie ugodzona nożem, ludzie wiwatują, bo właśnie ogladają corridę. Symbolem pozostaje niebieski - uwidoczniony najpierw w latawcu chłopca, a później bezrefleksyjnym udziale dziecka w świecie zła. Nad miastem, którego życie regulują na zmianę dzwony kościelne i akcje wojskowe przeciwko przemytniikom, czuwa czerwona krwista głowa byka. Jest monstrualna jak demony z obrazów Goi.

Duże niezadowolenie widzów (od premiery w roku 2018) wywołuje koncepcja kostiumów. Być może jest to jednak sposób określenia kultury second hand'u, fascynacji stereotypami związanymi z kulturą hiszpańską. Przeważnie nie ogląda się opery, by zweryfikować poglądy środowiska, lecz by nakarmić oczy hiszpańskim tańcem. To jednak inna kwestia; zapewne pierwsza oglądana w życiu "Carmen" powinna być klasyczna, a następna dyskusyjna, a nawet kontrowersyjna. Trzeba by jeździć po operach Europy i świata i porównywać koncepcje reżyserskie, czego bardzo życzymy uczennicom, uczniom I Liceum w ich studenckim życiu.

Orkiestrą dyrygowała Kanadyjka Keri-Lynn Wilson. 

Uczestnicy wyjazdu: Antonina Adamyan-Lis, Julia Bielińska, Gabriela Chmielewska, Karolina Chomka, Julia Czarnocka, Anita Dąbrowska, Oliwia Frąc, Aleksandra Hilaruk, Karolina Januszewska, Maria Kalinowska, Paulina Kaniuk, Patryk Kisieliński, Julia Kotowska, Weronika Pliszka, Natalia Sobolewska, Weronika Świnarska, Inga Tomczuk, Zofia Walasiewicz, Zuzanna Wyszomirska, Oliwia Żochowska; absolwent I LO Emil Adamczuk, nauczyciele: Ewa Chadaj - historyk Liceum Salezjańskiego, Elżbieta Frączek, Katarzyna Karpińska, Urszula Kosieradzka, Anna Kuryłek, Agnieszka Mikołajczuk, Agata Mosiej, Katarzyna Skibniewska, Joanna Trandziuk. Szczególne podziękowania dla Mam nauczycielek, Pani Kaczyńskiej i Pani Skibniewskiej, a także Pani Kobylińskiej, znawczyni teatru i innych form artystycznych.

 

 

Anna Kuryłek

BIP RSS
 
CMS Toruń